fa انتخاب بهترین گزینه سیستم کنترول ازدحام ترافیک درچهار راهیهای شهر کابل با استفاده از روش های تحلیل (AHP) و (WASPAS) تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">سیستم کنترل ترافیک به مجموع‌های از ابزارهای تکنالوژیکی و روش‌های اطلاق می‌شود که برای مدیریت و بهبود جریان ترافیک در معابر عمومی، چهار راهی‌ها یا نقاط تقاطع طراحی شده است. هدف اصلی این سیستم‌ها کاهش ترافیک، افزایش ایمنی و بهبود کارایی شبکه‌های ترانسپورت یا حمل و نقل است. امور که این امر را مشکل می‌سازد؛ رشد جمعیت، افزایش وسایط نقلیه، محدودیت‌های تکنولوژیکی دستگاه‌های کنترل اشاره‌های ترافیکی، عدم مدیریت ازدحام ترافیک سرک‌ها و چهارراهی‌ها و زیرساخت‌های شهری ناکافی است که این امر به یکی از معضلات و چالش‌های حیاتی در بهبود تردد ومدیریت ترافیک در شهر کابل تبدیل گردیده است. افزایش ازدحام جاده‌ها, زمان سفر, تعداد تصادفات, انتشار دیاکسیدکربن، مصرف سوخت از پیامدهای معضلات و چالش‌های متذکره است، زیرا در حال حاضر، کنترل ترافیک در کابل بیشتر به روش‌های سنتی و دستی انجام می‌شود. پلیس ترافیک در نقاط کلیدی، تردد را کنترل می‌کند، که این روش‌ها کارایی لازم را ندارند، از اینکه سیستم‌های کنترل ازدحام ترافیک هوشمند و بروز نیستند از یک طرف و از جانب دیگر پیچیدهگی‌ها، گزینه ها و معیارهای متعدد دیگر هستند که سیستم‌های کنترول ترافیک کابل را متاثر ساخته است، بنابراین روش‌ها و سیستم‌های کنترول ازدحام ترافیک شهر کابل مستلزم یک تحقیق با رویکرد ترکیبی از تکنیک‌های تصمیم گیری چندشاخصه(سلسله مراتبی و واسپاس) است. در این پژوهش به تعداد &nbsp;22نوع سیستم کنترل ازدحام ترافیک برای شهر کابل مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته و هر سیستم با گزینه‌ها و معیارهای مختلف مقایسه گردیده است که شامل: هزینه، طول عمر، دسترسی، سهولت استفاده، انعطاف پذیری، مصرف برق، مصرف انترنت، عمکرد و هوشمندی سیستم‌ها است. در این پژوهش، اطلاعات لازم بهطور عمده از طریق مطالعه کتابخانه‌ای و نظرخواهی از خبرگان، پیش بینی‌های گروهی از کارشناسان و در موارد ضرورت با مصاحبه حضوری از آنها، جهت تحلیل روش سلسله مراتبی جمع‌آوری شد، پس از جمع‌آوری، معیارها و گزینه‌های موردانتظار شناسایی و وزن دهی شده و در نهایت به‌کمک تکنیک واسپاس؛ معیارها و گزینه‌های محتلف تحلیل و ربته بندی گردیده و راهکارهای بهتر و موردانتظار در سیستم کنترل ازدحام ترافیک شهر کابل پیشنهاد شده اند. این تحقیق نشان میدهد که در بین &nbsp;22نوع سیستم کنترل ازدحام ترافیک، سیستم کنترل سیگنال ترافیکی &nbsp;،ledبا رتبه اول، بهترین گزینه در بلندمدت است. کنترل کننده خودکار سیگنال ترافیک با استفاده از آردوینو در رتبه دوم و هشدار دهنده‌های صوتی و نوری در رتبه سوم قرار دارد در حالیکه متباقی سیستم ها به توجه به شرایط کابل در رتبه‌های پایینتر قرار گرفتند.</div> <div style="text-align: justify;">A traffic control system refers to a set of technological tools and methods designed to manage and improve traffic flow on public thoroughfares, intersections, or intersection points. The main goal of these systems is to reduce traffic, increase safety, and improve the efficiency of transportation networks. The issues that make this difficult are population growth, the increase in vehicles, technological limitations of traffic signal control devices, lack of traffic congestion management on roads and intersections, and inadequate urban infrastructure, which has become one of the critical problems and challenges in improving traffic and traffic management in Kabul city. Increased road congestion, travel time, number of accidents, carbon dioxide emissions, and fuel consumption are some of the messages of the aforementioned problems and challenges, because currently, traffic control in Kabul is mostly done through traditional and manual methods. Traffic police control traffic at key points, but these methods are not as effective as they should be. On the one hand, traffic congestion control systems are not smart and up-todate, and on the other hand, there are numerous other complexities, options, and criteria that affect Kabul&#39;s traffic control systems. Therefore, methods and systems for controlling traffic congestion in Kabul city require a research approach with a combination of multi-criteria decision-making techniques (Analytic Hierarchy Process and WASPAS). In this research, 22 types of traffic congestion control systems for Kabul city were examined and analyzed, and each system was compared with different options and criteria, including: cost, lifespan, accessibility, ease of use, flexibility, electricity consumption, internet consumption, performance, and intelligence of the systems. In this research, the necessary information was collected mainly through library study and consultation with experts, predictions of a group of experts, and in cases of necessity, by in-person interviews with them, for the analysis of the hierarchical method. After collection, the expected criteria and options were identified and weighted, and finally, with the help of the WASPAS technique, the various criteria and options were analyzed and ranked, better and expected solutions were proposed in the traffic congestion control system of Kabul city. This research shows that among 22 types of traffic congestion control systems, the LED traffic signal control system, ranked first, is the best option in the long term. The automatic traffic signal controller using Arduino is ranked second and the audible and visual alarms are ranked third, while the remaining systems were ranked lower due to Kabul conditions.</div> ازدحام ترافیک, روش تحلیل WASPAS ,AHP Kabul City Traffic Control System, Analytic Hierarchy Process Method, WASP Analysis Method for Congestion Reduction 17 58 http://jots.knu.edu.af/browse.php?a_code=A-10-1-8&slc_lang=fa&sid=1 Najibullah Khaliqi نجیب الله خالقی najib.khaliqi@knu.edu.af No Department of Electrical Engineering, Faculty of Engineering, Khatam Al-Nabieen University, Afghanistan دیپارتمنت برق، پوهنځی انجنیری، پوهنتون خاتم النبیین(ص)، کابل، افغانستان Seyed Anwar Shah Mousawi سید انورشاه موسوی sa.mousawi@knu.edu.af No Department of Civil Engineering, Faculty of Engineering, Khatam Al-Nabieen University, Afghanistan دیپارتمنت سیول، پوهنځی انجنیری، پوهنتون خاتم النبیین(ص)، کابل، افغانستان