fa بررسی مقایسه‌ای هزینه‌ها، مزایای اقتصادی و محیط زیستی پارکینگ خورشیدی در مقابل پارکینگ‌های سنتی،مطالعه موردی پارکینگ دانشگاه خاتم‌النبیین (ص) تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">با توجه به افزایش استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر، به ویژه انرژی خورشیدی، و نیاز روزافزون به فضاهای پارکینگ در مناطق شهری، پارکینگ‌های خورشیدی به عنوان یک راهحل پایدار و اقتصادی برای تأمین انرژی و کاهش آلودگی معرفی شده‌اند. در این تحقیق، به بررسی و مقایسه اقتصادی پارکینگ‌های خورشیدی با پارکینگ‌های سنتی (پوشش آهن چادر و پولیکاربنیت) پرداخته شده است. این مقاله از روش‌های &nbsp;AHP و &nbsp;PROMETHEE برای تحلیل و مقایسه معیارهایی همچون هزینه‌های اولیه، بازگشت سرمایه، اثرات زیست‌محیطی، طول عمر و پذیرش عمومی استفاده کرده است. اهمیت این تحقیق از جنبه‌های متعدد اقتصادی، محیط زیستی، اجتماعی- فناورانه و سیاستگذاری دارای توجیه‌پذیری علمی و عملیاتی است. نتایج نشان داد که با وجود هزینه اولیه بالاتر نصب سیستم خورشیدی، این نوع پارکینگ‌ها به دلیل تولید برق، صرفه‌جویی در هزینه‌های انرژی و کاهش آلودگی، در بلندمدت از نظر اقتصادی به مراتب سودآورتر از پارکینگ‌های سنتی هستند. همچنین، مطالعه موردی پارکینگ دانشگاه خاتم‌النبیین (ص) در کابل نشان داد که با نصب سیستم خورشیدی، این پارکینگ قادر به تأمین بخشی از نیازهای انرژی دانشگاه بوده و میتواند در طول &nbsp;25 سال با تولید بیش از &nbsp;2.3 گیگا وات ساعت انرژی برق از انتشار حدود 947.5 تن &nbsp;CO₂ جلوگیری نماید. به طور کلی، این تحقیق به‌طور قاطع تأکید دارد که پارکینگ‌های خورشیدی به عنوان یک گزینه پایدار، اقتصادی و زیست‌محیطی در مقایسه با پارکینگ‌های سنتی، می‌توانند به حل مشکلات انرژی و آلودگی در افغانستان کمک کنند. بنابراین، اهمیت چندوجهی این پژوهش نه تنها در تحلیل هزینه-فایده پروژه‌های خورشیدی، بلکه در ایجاد پیوندی استراتژیک بین اهداف توسعه پایدار، نوآوری-فناوری و توانمندسازی نهادهای عمومی برای ایفای نقش پیشگام در گذار به اقتصاد سبز، قابل توجه است.</div> <div style="text-align: justify;">With the increasing use of renewable energy, particularly solar energy, and the growing demand for parking spaces in urban areas, solar carports have emerged as a sustainable and cost-effective solution for energy supply and pollution reduction in urban areas in urban areas. This study investigates and compares the economic performance of solar carports with that of traditional parking structures (iron-frame tents and polycarbonate covers). This study employs the AHP and PROMETHEE methods to analyze and compare key criteria, such as initial costs, return on investment, environmental impact, lifespan, and public acceptance. The significance of this research lies in its multidimensional justification&mdash;economic, environmental, socio-technological, and policy-based&mdash;making it relevant both scientifically and operationally. The findings indicate that although the initial investment for solar systems is higher, solar carports prove to be significantly more economical in the long-term owing to electricity generation, energy cost savings, and pollution reduction. A case study of the parking facility at Khatam Al-Nabieen University in Kabul revealed that the installed solar system could supply a portion of the university&#39;s energy needs, generating over 2.3 GWh of electricity over 25 years and preventing the emission of approximately 947.5 t of CO₂. Overall, this study strongly highlights that sola carports, as a sustainable, economic, and environmentally friendly alternative to conventional parking structures, can contribute to addressing energy and pollution challenges in Afghanistan. Therefore, the multifaceted importance of this study is evident not only in the cost-benefit analysis of solar projects but also in establishing a strategic link between sustainable development goals, technological innovation, and the empowerment of public institutions to play a leading role in the transition to a green economy.</div> پارکینگ, انرژی تجدیدپذیر, تحلیل AHP, تحلیل PROMETHEE, تحلیل اقتصادی Parking, Renewable Energy, AHP, PROMETHEE, Economic Analysis 59 82 http://jots.knu.edu.af/browse.php?a_code=A-10-1-9&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Nasim Zahidi محمد نسیم زاهدی nasim.zahidi@knu.edu.af No Department of Electrical Engineering, Faculty of Engineering, Khatam Al-Nabieen University, Kabul, Afghanistan دیپارتمنت برق پوهنځی انجنیری، پوهنتون خاتم النبیین(ص)، کابل، افغانستان Sayed Anwar Shah Mousawi سید انورشاه موسوی sa.mousawi@knu.edu.af No Civil Department, Faculty of Engineering, Khatam Al-Nabieen University, Kabul, Afghanistan دیپارتنت سیول پوهنځی انجنیری، پوهنتون خاتم النبیین(ص)، کابل، افغانستان Najeebullah Khaliqi نجیب الله خالقی najib.khaliqi@knu.edu.af No Department of Electrical Engineering, Faculty of Engineering, Khatam Al-Nabieen University, Kabul, Afghanistan دیپارتمنت برق پوهنځی انجنیری، پوهنتون خاتم النبیین(ص)، کابل، افغانستان